Các thuốc chống lao thiết yếu theo quy định của Tổ chức chống lao quốc tế

     Hiện nay Tổ chức chống lao quốc tế quy định 6 thuốc chống lao thiết yếu là RMP, INH, SM, PZA, EMB và thiacetazon (Tb1). Bài viết chia sẻ một số thông tin về các loại thuốc chống lao thiết yếu.

Xem thêm >>> Phác đồ điều trị lao phổi mới nhất hiện nay
Những dược liệu quý điều trị bệnh lao phổi

Các loại thuốc chống lao thiết yếu

Rifampicin

Rifampicin là loại thuốc chống lao thiết yếu trong điều trị bệnh lao
Rifampicin là loại thuốc chống lao thiết yếu trong điều trị bệnh lao

     Là kháng sinh bán tổng hợp từ rifamicin, rifamicin được phân lập từ nấm Streptomyces mediteranei. Thuốc được trình bày dưới dạng viên nang, hàm lượng 150mg và 300mg. Hiện nay có viên hỗn hợp RH hàm lượng 150/100mg và hàm lượng 300/150mg. Hoặc viên hỗn hợp RHZ hàm lượng 150/75/400mg.

     Tác dụng: diệt trùng và tiệt trùng. Ngoài vi khuẩn lao thuốc còn tác dụng với các vi khuẩn gram (-) và gram (+) khác và tác dụng với cả vi khuẩn lao không điển hình (Mycobacterium atypique).

     Tác dụng phụ của thuốc: chán ăn, đau bụng, buồn nôn, nôn, ỉa chảy, viêm gan nhiễm độc, hội chứng giả cúm, nổi ban trên da, suy thận cấp, thiếu máu huyết tan, xuất huyết giảm tiểu cầu.

Isoniazid

Isoniazid được bày bán dưới dạng viên nén
Isoniazid được bày bán dưới dạng viên nén

     Isoniazid là hydrazid của acid isonicotinic. Hoá chất này được tổng hợp ở Praha năm 1912 nhưng đến năm 1952 mới biết được tác dụng của thuốc với vi khuẩn lao. Thuốc được trình bày dưới dạng viên nén, hàm lượng 50mg, 100mg, 150mg, 300mg, riêng biệt hoặc kết hợp với rifampicin (viên RH).

     Tác dụng: diệt vi khuẩn lao trong và ngoài tế bào.

     Tác dụng phụ của thuốc:

– Đối với gan, có thể gây viêm gan, tai biến này gặp nhiều hơn ở người có tiền sử viêm gan, ở người già, người nghiện rượu và trẻ nhỏ tuổi.

– Với thần kinh gây nên viêm thần kinh ngoại biên.

– Isoniazid còn có thể gây những tai biến khác như rối loạn tâm thần, viêm da, rối loạn nội tiết (vú to ở nam giới).

Pyrazinamid

     Pyrazinamid là thuốc chống lao mạnh, có khả năng diệt và tiệt vi khuẩn lao. Thuốc được trình bày dưới dạng viên nén, hàm lượng 250mg, 500mg.

     Tác dụng phụ của thuốc: gây viêm gan, tai biến, gây phản ứng ngoài da như ngứa, nổi mề đay.

Pyrazinamid là loại thuốc chống lao mạnh
Pyrazinamid là loại thuốc chống lao mạnh

Streptomycin

     Là kháng sinh chữa lao đầu tiên. Chiết suất từ nấm Actinomyces griseus (Waksman). Cũng có thể chế bằng cách tổng hợp. Thuốc được trình bày dưới dạng bột trong lọ chân không, hàm lượng 1g. Hoà với nước cất trước khi tiêm; 1g tương đương 1.000.000 đơn vị.

     Tác dụng: diệt vi khuẩn lao ngoài tế bào, không có tác dụng với vi khuẩn lao trong tế bào. Diệt các vi khuẩn lao sinh sản nhanh ở vách các hang lao. Rất cần thiết trong giai đoạn điều trị tấn công và điều trị các thể lao có hang (ở phổi, thận).

Streptomycin là kháng sinh chữa bệnh lao đầu tiên trên thế giới
Streptomycin là kháng sinh chữa bệnh lao đầu tiên trên thế giới

Tác dụng phụ của thuốc:

– Gây viêm dây thần kinh số VIII, gây chóng mặt, ù tai, mất thăng bằng khi nhắm mắt, có thể phục hồi được, với nhánh ốc tai gây điếc không phục hồi.

– Gây dị ứng ở nhiều mức độ: nổi mẩn và sốt có các ban đỏ, ngứa.

– Phù quanh hố mắt, viêm giác mạc, sốt cao rét run, ban đỏ toàn thân.

– Nặng nhất là sốc phản vệ có thể gây tử vong.

– Streptomycin gây tê quanh môi, cảm giác như kiến bò sau khi tiêm.

– Streptomycin độc cho thai nhi nên không dùng cho bệnh nhân có thai.

Ethambutol

     Thuốc này có tác dụng kìm khuẩn, được dùng phối hợp với các thuốc chống lao khác như rifampicin, isoniazid để tránh hiện tượng đột biến kháng thuốc.

thuốc chống lao

     Tác dụng phụ của thuốc: viêm thần kinh thị giác làm giảm thị lực, rối loạn nhận cảm màu sắc.

Thiacetazon

     Thiacetazon có tác dụng kìm sự phát triển của vi khuẩn lao, thường kết hợp với isoniazid trong cùng một viên thuốc. Thuốc được trình bày dưới dạng viên nén 50mg, 100mg, hoặc kết hợp với INH trong cùng 1 viên dưới dạng 100/50mg hay 300/100mg H và T.

     Thuốc được dùng phổ biến ở châu Phi vì người châu Phi dung nạp thuốc tốt, ít có tai biến thuốc, ngược lại ở nước ta tai biến của thuốc rất nhiều có khi rất nặng. Vì vậy Hiệp hội chống lao quốc tế khuyến cáo dùng 6 thuốc chống lao thiết yếu nhưng Việt Nam chỉ dùng phổ biến 5 thuốc chống lao thiết yếu trong Chương trình Chống lao quốc gia.

     Tác dụng phụ của thuốc có thể gây một số tai biến về gan, tiêu hoá, máu, ngoài da (nổi, mẩn, ngứa, trày da tróc vẩy).

     Trên đây là một số loại thuốc chống lao theo quy định của Tổ chức chống lao quốc tế.

Phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *